น้ำยาเคมีป้องกันสนิมบอยเลอร์ คือ สารเคมีที่เติมลงในระบบหม้อต้มไอน้ำเพื่อกำจัดออกซิเจน, ควบคุมค่า pH, และสร้างฟิล์มป้องกันบนผิวโลหะ เพื่อหยุดยั้งการกัดกร่อน (สนิม) ที่เกิดจากออกซิเจนและสิ่งเจือปนในน้ำ ทำให้หม้อไอน้ำทำงานมีประสิทธิภาพ ประหยัดพลังงาน และยืดอายุการใช้งาน ลดค่าซ่อมบำรุง โดยมีสูตรเฉพาะสำหรับอุตสาหกรรมทั่วไป
กลไกการทำงานหลัก:
- กำจัดออกซิเจน (Oxygen Scavenger): ทำปฏิกิริยาจับกับออกซิเจนที่ละลายในน้ำ (Dissolved Oxygen) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเกิดสนิม.
- สร้างฟิล์มป้องกัน (Passivation): บางชนิดจะทำปฏิกิริยากับเหล็กให้เกิดชั้นฟิล์มป้องกัน (เช่น แมกเนไทท์ Fe3O4) คลุมทั่วพื้นผิวโลหะ.
- ควบคุมค่า pH: รักษาค่าความเป็นกรด-ด่างของน้ำให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อลดการกัดกร่อน.
- น้ำยาเคมีขจัดล้างป้องกันตะกรัน (Antiscalant): คือสูตรรวมสารป้องกันตะกรัน ช่วยลดการเกิดตะกรัน (Scale) ที่ผนังหม้อไอน้ำ.
ทำไมต้องใช้?
- ป้องกันความเสียหาย: ลดการเกิดสนิมแดง (Pitting) และการผุกร่อนแตกรั่วของท่อและผนังหม้อไอน้ำ.
- ประหยัดพลังงาน: ป้องกันการสูญเสียความร้อนที่เกิดจากคราบสนิมและตะกรัน.
- ยืดอายุการใช้งาน: ลดการสึกหรอและการซ่อมบำรุงเครื่องจักร.
ประเภทที่พบบ่อย:
- Standard Boiler Chemicals: สำหรับโรงงานทั่วไป.
น้ำยาเหล่านี้จะถูกเติมลงในระบบน้ำป้อน (Feed Water) และหมุนเวียนในระบบ ก่อนจะถูกระบายทิ้งไปพร้อมกับตะกอนผ่านกระบวนการ Blowdown.
น้ำยาขจัดล้างป้องกันตะกรันบอยเลอร์ (Boiler Scale Inhibitor/Descaler) คือ สารเคมีที่ใช้เติมในน้ำป้อนระบบบอยเลอร์เพื่อป้องกันแร่ธาตุ (เช่น แคลเซียม แมกนีเซียม) ตกตะกอนเกาะเป็นคราบแข็ง (ตะกรัน) บนผิวท่อ และ/หรือ ใช้สำหรับละลายตะกรันเก่าที่เกาะอยู่ ทำให้บอยเลอร์มีประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อนสูง ประหยัดพลังงาน ลดการสึกหรอ และป้องกันการระเบิด.
หน้าที่หลัก:
- ป้องกัน: ทำปฏิกิริยาหรือเปลี่ยนโครงสร้างผลึกของแร่ธาตุไม่ให้เกาะเป็นตะกรันแข็ง (ใช้ฟอสเฟต, โพลีฟอสเฟต, สารกระจายตัว).
- ขจัดล้าง (Descaler): ละลายตะกรันที่เกาะอยู่แล้วให้หลุดออก โดยไม่ทำลายโลหะ (ใช้สูตรเข้มข้นสำหรับล้าง).
- ปรับสภาพ: ทำให้น้ำมีสภาพที่เหมาะสม (ปรับค่า pH, กำจัดออกซิเจน) เพื่อลดการกัดกร่อน.
สาเหตุที่ต้องใช้:
- น้ำประปามีแร่ธาตุ (แคลเซียม, แมกนีเซียม) เมื่อถูกความร้อนจะตกตะกอนเป็นตะกรัน.
- ตะกรันเป็นฉนวนความร้อน ทำให้สิ้นเปลืองเชื้อเพลิง.
- ตะกรันหนาอาจทำให้เหล็กบอยเลอร์ร้อนจัดจนเสียหายหรือระเบิดได้.
ประเภทสารเคมีที่พบบ่อย:
- ทำปฏิกิริยาจับแคลเซียมและแมกนีเซียม.
- สารปรับสภาพตะกอน (Sludge Conditioner): เช่น TH100 ทำให้ตะกอนลื่นไหลและกำจัดออกง่าย.
- สารกำจัดออกซิเจน (Oxygen Scavenger): เช่น TH101 กำจัดก๊าซออกซิเจน ลดสนิม.
การทำงาน:
- เติมสารเคมี (เช่น TH100 TH101) ลงในน้ำป้อน.
- สารเคมีจะทำปฏิกิริยาป้องกันแร่ธาตุตกตะกอน.
- ถ้ามีตะกรันอยู่แล้ว ก็ใช้ “น้ำยาล้างตะกรัน” (Descaler) สูตรเข้มข้นล้างออก.
- สารเคมีเหล่านี้จะช่วยให้ระบบสะอาดและทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ.
ดังนั้น น้ำยาเหล่านี้จึงสำคัญมากในการบำรุงรักษาบอยเลอร์, ช่วยลดต้นทุน, และเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งาน.